CHP Bartın Milletvekili Aysu Bankoğlu, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne verdiği soru önergesiyle orman köylülerinin yaşadığı ekonomik sorunları gündeme taşıdı. Bankoğlu, özellikle Batı Karadeniz bölgesinde ve Bartın’da ormancılık üretiminde çalışan köylülerin düşük birim fiyatları ve yükselen maliyetler nedeniyle ciddi bir geçim kriziyle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Türkiye’de 19 binden fazla orman köyünde yaklaşık 7 milyondan fazla yurttaşın yaşadığını hatırlatan Bankoğlu, orman köylülerinin ağaçlandırmadan üretime, bakım çalışmalarından yangınla mücadeleye kadar ormancılığın temel emek gücünü oluşturduğunu ifade etti.
Aysu Bankoğlu, “Yıllardır artan girdi maliyetleri ve yetersiz üretim fiyatları nedeniyle köylünün emeği değersizleştiriliyor.” dedi.
“Fiyatlar düşürülüyor, maliyetler katlanıyor”
Orman üretim işlerinde uygulanan vahidi fiyat sisteminde ciddi gerileme yaşandığını belirten Bankoğlu, 2025 yılında 1 metreküp orman emvali için 950 TL ile 1200 TL arasında ödeme yapılırken, 2026 yılında bu rakamların 750 TL ile 980 TL bandına düştüğünü söyledi.
Bu fiyatlarla üretim yapmanın neredeyse imkansız hale geldiğini ifade eden Bankoğlu, orman köylüsünün üretim yapabilmek için en az iki kişiyle çalışmak zorunda olduğunu kaydetti.
Bankoğlu, “Köylüler traktör ve tambur kesim motoru gibi ekipmanlar almak zorunda kalıyor. Yağ, benzin, mazot, kama, palet, eğe ve balta gibi ekipman giderlerinin yanında barınma ve beslenme maliyetleri de sürekli artıyor.” ifadelerini kullandı.
Üretim sahalarında bölme içi sürütme yollarının açılması için iş makineleri kiralandığını belirten Bankoğlu, bu maliyetlerin 30 bin TL ile 120 bin TL arasında değiştiğini söyledi. Akaryakıt fiyatlarının litre başına yaklaşık 60 TL seviyesine ulaşmasının üretim maliyetlerini daha da artırdığını vurguladı.
“Kağıt üzerinde zam var, sahada ücret düşüyor”
Orman Genel Müdürlüğü’nün bazı meyil gruplarında fiyat artışı yapıldığını açıkladığını ancak uygulamada bunun tersinin yaşandığını ifade eden Bankoğlu, özellikle yüzde 41 üzeri meyil grubundaki fiyatların aşağı çekildiğini belirtti.
Aysu Bankoğlu, “Tüm kalemler birlikte değerlendirildiğinde orman köylüsü 2026 yılında yüzde 20 ile yüzde 40 arasında daha düşük gelirle çalışmak zorunda bırakılıyor.” dedi.
Bu durumun ormancılık kooperatiflerini de ciddi biçimde zayıflattığını ifade eden Bankoğlu, üretim süreçlerinde büyük müteahhit firmaların daha fazla rol almaya başladığını kaydetti.
“Orman köylüsü kendi ormanında taşeron haline getiriliyor”
Orman köylülerinin kendi bölgelerinde taşeron işçi konumuna itildiğine yönelik eleştirilerin arttığını belirten Bankoğlu, kooperatiflerin çözüm taleplerine karşılık “dikili satış alın” yönünde yönlendirmeler yapıldığını söyledi.
Bankoğlu, yüksek sermaye gerektiren bu yöntemin geçim sıkıntısı yaşayan köylüler açısından gerçekçi olmadığını ifade etti.
“Orman köylüsünün talepleri ayrıcalık değil, adalet talebidir”
Orman köylülerinin taleplerinin açık olduğunu belirten Bankoğlu, taban birim fiyatlarının günümüz maliyetlerine göre yeniden belirlenmesini, yüzde 41 meyil grubundaki fiyatların düzenlenmesini ve OR-BİS sisteminde kapatılan ters meyil ile halatla sürütme gibi kriterlerin yeniden açılmasını talep etti.
Erken üretim primlerinin eski teşvik edici yapısına kavuşturulması gerektiğini belirten Bankoğlu, orman köylülerini dikili satış yöntemine zorlayan uygulamalardan vazgeçilmesi çağrısında bulundu.
“Orman köylüsü yoksullaşırsa orman da korunamaz”
Orman köylülerinin Anayasa ile özel olarak korunması gereken bir toplumsal kesim olduğunu ifade eden Bankoğlu, “Ormanları koruyan, yangınlarda ilk müdahaleyi yapan, ülkenin doğal varlıklarının sürdürülebilirliği için gece gündüz çalışan orman köylülerinin bu kadar ağır ekonomik koşullar altında bırakılması kabul edilemez.” dedi.
Bankoğlu, “Orman köylüsü emeğinin karşılığını alamaz hale gelmişse burada ciddi bir kamu politikası sorunu vardır. Orman köylüsü yoksullaşırsa ne kırsal kalkınma sağlanabilir ne de orman varlığımız korunabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
CHP’li Bankoğlu, Tarım ve Orman Bakanı’na yönelttiği soru önergesinde son 10 yılda orman köylerindeki nüfus değişimini, köylerden kentlere göç oranlarını, üretim fiyatlarının neden maliyetlere göre güncellenmediğini ve ormancılık üretim süreçlerindeki bürokratik engellerin kaldırılması için hangi adımların atıldığını sordu.
HABER: HÜSEYİN YAVUZ
